Ana sayfa İpuçları Acemi Sürücü Şanzıman nasıl çalışır?

Şanzıman nasıl çalışır?

559
0
sanziman-nasil-calisir

Şanzıman diğer ismi ile vites kutusu, motordan, debriyajın kavraması ile aldığı hareketi istenilen tork değerinde, şaft veya diferansiyele ileten parçadır.

Şanzıman aslında Fransızca kökenli bir kelimedir. Fransızca’ da ki kelimenin anlamı hız değiştirme kutusudur. Bu kelime dilimize şanjıman olarak girmiş ve daha sonraları da şimdiki hali olan şanzıman şeklinde değişikliğe uğramıştır. Halktan bazı kişilerin şanzuman şeklinde de söylediği bilinmektedir.

sanziman-nasil-calisir

ŞANZIMANIN GÖREVLERİ

Gelelim şanzımanın görevlerine. Araç dururken motorun çalışmasını sağlar. Bu durumun sağlanması için vitesin boşta olması gerekmektedir. Debriyaj kullanarak aracı kaldırmayı sağlar. Bir diğer adıyla döndürme momentumunu arttırır. Bu durum araç birinci viteste iken gerçekleşir.

Yol durumunda göre araca uygun hızı seçmeyi sağlar. Bu durum yine vites yardımıyla olur. Bu vites aralıkları 2, 3 ve 4 tür. Yolun durumu müsait ve trafik yoksa yüksek hızda ekonomik sürüşü sağlar. Bu durumda genelde 5 vites yardımıyla sağlanır. Son olarak ise geri vites yardımı ile aracın geriye gitmesini sağlar.

ŞANZIMAN TÜRLERİ

Şanzımanlar manuel yani düz ve otomatik olmak üzere iki kısma ayrılır. Manuel şanzıman kullanırken motorda bulunan gücü tekerlere taşırken debriyaj kullanımına ihtiyaç vardır.

Otomatik şanzımanlarda ise bu olay tork dönüşümü yapan içerisinde yağ bulunan sistem tarafından gerçekleştirilir. Yarı otomatik şanzımanlı araçlarda ise vites değişimi debriyaja ihtiyaç olmadan manuel olarak yapılabilmektedir, bu araçlarda ise bu durum elektronik ya da vakum sistemleri ile kontrol altına alınmaktadır.

Otomobilde bulunan her parça gibi şanzımanında bakıma ihtiyacı vardır. Aracın şanzıman türüne ve kullanımına göre yapılması gereken bakım yetkili servisler tarafından, araç kullanıcılarına söylenmektedir.

Periyodik olarak yapılması gerek bakım ise 40,000 kilometre de ya da 2 yılda bir şanzıman yağının ve filtresinin değiştirilmesidir. Bu şekilde bakım yapılan araçlarda şanzıman daha da uzun ömürlü olur.

ŞANZIMAN ARIZALARI

Şanzıman arızalarına gelmeden hemen önce bir de şanzımanda ne gibi parçaların bulunduğuna değinelim. Şanzımanın temel parçaları giriş mili yani priz direkt, ana mil, grup mili, dişliler, geri vites dişlisi, kayıcı mili, sekromencler ve her vites dişlisi için uyumlu olan vites çatalları olmak üzere gruplanır.

Manuel vitesli şanzıman arızaları genellikle baskı balatalardan kaynaklanır. Baskı balata arızası genellikle hor kullanmaktan kaynaklanır. Bu sorunun tek bir çözümü vardır. O çözüm ise baskı balatanın değişmesi. Manuel vitesli aracların arızaları genelde vites dişlileri ve baskı balatadan oluştuğu için vites kullanımına oldukça dikkat edilmelidir.

Otomatik şanzıman arızaları denilince ilk akla gelen şanzıman parçalarının bozulması veya şanzımanın yağsız kalmasıdır. Normalde otomatik vites bakımı düzgün yapıldığı sürece arıza çıkartmaz. Ancak bazı modellerde kronik arızalar çıkabilir. Bu sorunları çıkaran modelin teknik servisi, her türlü hizmeti kullanıcılarına ücretsiz sağlamaktadır.

BİR CEVAP BIRAK